تزریق امید به جامعه با عملکرد موفق دولت در اجرای واکسیناسیون

تصویر تزریق امید به جامعه با عملکرد موفق دولت در اجرای واکسیناسیون
تلاش و پژوهش در زمینه مهار و درمان کرونا در ایران، علیرغم دشواری‌ های موجود در این زمینه به ثمر رسیده و با آغاز طرح واکسیناسیون، هرچند مدت زمان زیادی برای رسیدن به آرامش و امنیت روانی به روال قبل از کرونا نیاز است، اما بارقه‌ های امید را در مردم کشورمان زنده کرده است.

از آغاز اولین مورد ابتلا و مرگ از طریق کرونا در ابتدای اسفند سال ۹۸ تا کنون قریب ۱۵ ماه می‌گذرد. این بحرانی بود که شاید بتوان گفت پس از جنگ جهانی اول و دوم، بزرگترین بحران کل دنیا به شمار می‌رود. بنابر آمار روزانه منتشر شده از سوی وزارت بهداشت، تاکنون بیش از ۳میلیون و ۳۰۸ هزار و ۳۴۵ مورد مرگ و بیش از ۱۵۹ میلیون نفر مبتلا به کوید ۱۹ در سراسر جهان به این بیماری مبتلا شدند که تا این لحظه آمریکا با ۳۳ میلیون و ۴۷۶ هزار و ۷۸۱ مورد ابتلا در رتبه نخست قرار دارد. نکته جالب توجه اینجاست که بر خلاف بسیاری از تصورات ذهنی و پیش‌بینی‌ها [۱] که ابتلا و مرگ را در کشورهای توسعه نیافته تخمین می‌زدند، این رخداد در کشورهای توسعه شدت بیشتری داشت تا جایی‌که از بین ۱۰ کشور نخست درگیر با پاندمی کرونا تعداد ۷ کشور از بین پیشرفته‌ ترین کشورهای جهان قرار داشتند. اما این مشکل بنابر شواهد موجود در رابطه با ایران از وضعیت بسیار بحرانی‌تری برخوردار بود. چرا که کشور از یکسو با شیوع کرونا و از سوی دیگر با تحریم‌هایی یکجانبه،که به صورت پی در پی از سوی آمریکا وضع می‌شد، به نوعی کشور را در یک وضعیت بغرنج قرار می‌داد. این شرایط به گونه‌ ای بود که مشکلاتی نظیر تهیه دارو و تجهیزات پزشکی را برای وزارت بهداشت به دلیل عدم انتقال ارز به خارج از کشور، به وجود آورده بود. با این حال، این وضعیت به معنای انفعال و عدم تلاش دولت و نهادهای مربوطه نبود و خوشبختانه هیچ‌ گاه ایران در زمره کشور هایی با شرایط وخیم قرار نداد؛ چرا که در این رابطه اقدام های مهمی از سوی دولت و وزارت بهداشت چه در زمینه پژوهش و چه در زمینه تولید واکسن و ادوات پزشکی مورد نیاز به ثمر نشست که در جای خود قابل تامل است.

سازمان غذا و دارو همگام با کادر درمان

از همان ابتدا شیوع کرونا، سازمان غذا و دارو وارد میدان شده و همگام با کادر درمان اقدامات مقتضی را انجام داد. این سازمان با تشکیل کمیته‌های مختلف متشکل از شرکت‌ ها و نهاد های فعال در امر تولید و تدارکات دارویی و بهداشتی، مدیریت این فعالیت‌ ها را در دست گرفت. به عنوان مثال ستاد هدایت و راهبری سازمان غذا و دارو در بحران کرونا با فعالیت ۱۶ ساعته در طول شبانه‌روز و در تمامی ایام هفته ضمن رصد روند توزیع نمونه های دارویی و بهداشتی جهت مقابله با کرونا در سراسر کشور، به صورت روزانه موجودی این اقلام در استان‌ های مختلف را بررسی کرده و با تخصیص خط ویژه تلفن، پاسخگوی سوالات دانشگاه‌های علوم پزشکی در خصوص تامین اقلام مورد نیاز بود.

کمیته تامین و توزیع دارو هم به منظور بررسی موضوع ها و مشکلات مرتبط با تامین و توزیع نمونه های دارویی و بهداشتی کرونا و همچنین تصمیم‌گیری فوری برای رفع آن‌ ها در کشور به صورت یک روز در میان فعالیت خود را تاکنون ادامه داده است. مضاف بر موارد یاد شده در حوزه تامین داروهای موردلزوم و موثر در درمان بیماری کوید ۱۹ ؛ این سازمان با وجود تحریم‌های شدید بین‌المللی، با برنامه‌ریزی و پیش‌ بینی‌ های قبلی اقدام به تامین هر گونه نیازی در این این ارتباط برای مقابله با بیماری نمود. بررسی لازم در رابطه با داروهای احتمالی موثر در درمان کرونا در کشورهای مختلف و برنامه‌ریزی برای تامین و ذخیره‌سازی این داروها، همزمان با شیوع کرونا در سایر کشورها و پیش از اعلام رسمی بروز بیماری در کشور، تامین داروهای مورد نیاز تیم درمان برای مقابله با کرونا از جمله داروهای «اوسلتاویمیر»، «کلروکین»، «هیدروکسی کلروکین»، «ریباورین» و ... به اندازه کافی برای بخش بستری در کشور طی مدت یک هفته از بروز آن و توزیع به کلیه دانشگاه‌ های علوم پزشکی کشور، برنامه‌ریزی برای تولید برخی از این داروها در داخل کشور به منظور بالابردن تاب‌ آوری و تامین نیازهای دارویی مورد نیاز در داخل از جمله مهم‌ترین اقدامات این سازمان است.

مضاف بر این اولویت‌ دهی به تامین و توزیع فراورده‌های دارویی که وارد پروتکل‌های درمانی کشور می‌شوند، تامین اولیه و فوری سه داروی «توسیلیزومب»، «فاوی پیراویر» و «رمدسیویر» از کشورهایی که دارای خط تولید بودند برای انجام مطالعه بالینی باتوجه به سیگنال‌های مثبت اثربخشی آن‌ ها در درمان بیماری و بومی‌سازی دانش فنی داروی اول در کشور یعنی رمدسیویر، خط تولید آن در داخل کشور به بهره‌ برداری رسید. برنامه‌ریزی برای تامین و تهیه فرآورده‌های دارویی مانند IVIG که در درمان حمایتی بیماری کرونا استفاده می‌شود، سرم‌های مختلف، آنتی‌بیوتیک‌ ها و رصد و نظارت بر تامین و توزیع آن‌ها، برنامه‌ریزی برای تامین نیاز احتمالی داروهای موثر در درمان کرونا در آینده به همراه توزیع میلیون‌ها داروی مورد نیاز کادر درمان از جمله اقداماتی بوده که طی ۱۵ ماه گذشته به صورت جدی در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در دستور کار بوده است.

راه‌اندازی خط تولید واکسن، تضمین سلامت و ایجاد زمینه‌ های شغلی

در اولین روزهای شیوع کرونا، کادر پزشکی و تحقیقاتی ایران زیر نظر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با همکاری ستاد اجرایی فرمان امام(ره) فعالیت خود در زمینه تولید واکسن را آغاز نمود. دولت هم با دریافت مجوز برداشت یک میلیارد دلار از حساب صندوق ذخیره ارزی، تمهیدات لازم برای تحقیق و پژوهش، تولید و واردات واکسن کرونا را در دستور کار خود قرار داد و از این جهت، تسهیلات مالی برای تولید واکسن را در اختیار نهاد های ذیربط قرار داد.

خوشبختانه این فعالیت‌ها و تمهیدات نتیجه بخش بوده و در اواسط اسفندماه ۱۳۹۹، فاز نخست کارآزمایی بالینی واکسن «کووایران برکت» با موفقیت پشت سر گذاشته شد. به گفته «محمد مخبر» رییس ستاد اجرایی فرمان امام، تا اواسط بهار ۱۴۰۰ و با افتتاح فاز دوم کارخانه تولید واکسن کرونا، ظرفیت تولید واکسن در کشور به ۱۲ تا ۱۵ میلیون دوز در ماه خواهد رسید. خط تولید نیمه صنعتی واکسن کرونای شرکت «شفافارمد» گروه دارویی برکت نیز، ظرف ۶۰ روز با ظرفیت تولید ماهانه سه میلیون دوز واکسن کرونا در کشور راه اندازی شد که به گفته سخنگوی سازمان غذا و دارو یک رکورد بی‌سابقه به شمار می‌رود.

به گفته «محمدرضا ظفرقندی» رییس سازمان نظام پژشکی کشور، تولید واکسن در جهان به ازای هر نفر مبلغی بین ۴ تا ۴۰ دلار قیمت گذاری شده که برای تزریق واکسن در ایران مبلغی بالغ بر ۲۰۰ میلیون دلار هزینه دارد[۲]. با توجه به این مطلب می‌توان گفت که تنها بهای واردات واکسن برای ایران رقمی بالغ برچندین هزار میلیارد تومان است که با توجه به راه اندازی خط تولید واکسن در کشور، نه تنها این مبلغ ارز به خارج از کشور نمی‌رود بلکه زمینه اشتغال را فراهم آورده و ایران را در رده کشور های تولید کننده واکسن قرار می‌دهد که از این حیث و در نظام جهانی کنونی، حایز اهمیت است. همچنین با مجموع این تلاش‌ها، امید بازگشت به زندگی عادی در بین مردم کشورمان همواره رو به فزونی می باشد.

197418